Menu
A+ A A-

Zanimljivosti

Vremeplov - na današnji dan 31. maj

1594. Umro italijanski slikar Jacopo Tintoretto, jedan od najvećih majstora 16. vijeka, čuven po vještini postizanja izuzetnih svjetlosnih efekata bojom (“Tajna večera”, “Posljednji sud”).

1809. Umro austrijski kompozitor Joseph Haydn. Napisao je više od 100 simfonija, više gudačkih kvarteta, klavirskih sonata.

2003. Slijetanjem na aerodrom “Charles de Gaulle” u Parizu supersonični avion Concord francuske kompanije Air France obavio posljednji let. Avioni će biti izloženi u muzejima u Francuskoj, a jedan na aerodromu.

Vremeplov - na današnji dan 26. maj

1799. Rođen ruski pisac Aleksandar Puškin.

1851. U Londonu počeo prvi moderni međunarodni šahovski turnir, koji je 15. jula, u konkurenciji 16 igrača, završen trijumfom njemačkog majstora Adolfa Anderssena.

1907. Rođen američki filmski glumac Marion Michael Morrison, poznat kao John Wayne, koji je igrao uglavnom u vesternima, tumačeći likove pravdoljubivih i usamljenih junaka.

Znate li šta je ebru?

Ebru slikarstvo – umjetnost slikanja po površini vode. Naziv ebru potiče od dvije perzijske riječi ebru i abi-ruEbru znači oblak, i definiše se kao oslikavanje oblaka na vodi, dok druga riječ, abi-ru znači vodeno lice i definiše se kao slika koju voda stvara. Na Zapadu, ebru umjetnost je poznatija pod imenom mramorno slikanje. Za samu izradu koriste se prirodne ili uljane boje, često pomiješane sa smolom.

Pripremila: Lamija Grabus 

Opširnije: Znate li šta je ebru?

Vremeplov - na današnji dan 8. maj

1903. Na Tahitiju umro francuski postimpresionistički slikar Paul Gauguin.

1924. Na Korčuli rođen istaknuti bh. slikar Mario Mikulić.

1952. Umro američki filmski producent William Fox, osnivač filmske korporacije Fox (1915), kasnije Twentieth Century Fox.

1999. Umro britanski filmski glumac Dirk Bogarde, poznat po ulogama “Smrt u Veneciji”, “Žrtva” i “Sluga”.

Vremeplov - na današnji dan 11. april

1755. Rođen James Parkinson, britanski ljekar koji je otkrio Parkinsonovu bolest.

1953. U Skoplju rođen Branimir Johnny Štulić, osnivač muzičkog sastava Azra. Štulić je jedna od najkontroverznijih ličnosti jugoslovenske rok-scene 80-ih godina.

1999. U Beogradu ubijen novinar Slavko Ćuruvija, vlasnik listova Dnevni telegraf i Evropljanin. 

Vremeplov - na današnji dan 9. april

1934. U Sarajevu umro Safvet-beg Bašagić, bh. pjesnik, prevoditelj, historičar i političar. Osnivač je mnogih listova, časopisa i nacionalnih društava.

1626. Umro engleski državnik i pisac Francis Bacon. U vrijeme vladavine kralja Jamesa I Stuarta bio je lord kancelar od 1618. do 1621.

1959. Umro američki arhitekta Frank Lloyd Wright, jedan od tvoraca moderne funkcionalne arhitekture. Projektovao je Guggenheimov muzej u New Yorku i hotel Imperial u Tokiju.

2011. U New Yorku umro američki reditelj Sidney Lumet. Snimio je više od 40 filmova, a Oscar za životno djelo dobio je 2005. (“Dvanaest gnjevnih ljudi”, “Ubistvo u Orient Expressu”, “Serpico”, “Dugo putovanje u noć”...).

 

Vremeplov - na današnji dan 7. april

 

1770. Rođen je engleski pisac Vilijam Vordsvort, čija je poezija označila prelaz iz klasicizma u romantizam.

1866. U Sarajevu počela da radi prva štamparija i da izlaze prve novine u Bosni - nedjeljnik Bosanski vjesnik. List je uređivao Miloš Mandić, a izlazio je na srpskom i hrvatskom jeziku, ćirilicom i po Vukovom pravopisu. Pokrovitelj je bio bosanski valija Šerif Osman-paša..

1947. Umro američki automobilski magnat Henry Ford. Prvi auto konstruisao je 1896, a 1899. je počeo proizvodnju automobila. Prvi je uveo serijsku proizvodnju. Od 1908. proizvodi model T - prvi narodni automobil.

1951. U Kladnju rođen Sulejman Kupusović, bh. pozorišni i filmski režiser. Režirao je prvu bošnjačku operu “Hasanaginica”, koja je premijerno izvedena u Sarajevu 18. marta 2000. Umro je u Sarajevu 15. augusta 2014.

Vremeplov - na današnji dan 5. april

 

1588. Rođen engleski filozof Thomas Hobbes. Ideje o čovjeku kao slobodnom pojedincu i državi kao vještačkoj tvorevini nastaloj na osnovu ugovora pojedinaca iznio je u djelima “Levijatan”, “Osnovi prirodnog zakona i politike”, “O tijelu”, “O čovjeku”, “O građaninu”, “O slobodi i nužnosti”.

1896. Na olimpijskom stadionu u Atini otvorene prve Olimpijske igre moderne epohe. Olimpijada je trajala 10 dana, učestvovala su 484 takmičara, samo muškarci. Žene se na olimpijadama takmiče od 1900. Od 1924. uvedene su i Zimske olimpijske igre. Organizator Igara i prvi predsjednik Međunarodnog olimpijskog komiteta bio je Francuz Pierre de Coubertin.

1908. Rođen austrijski dirigent Herbert von Karajan, jedan od najvećih dirigenata 20. stoljeća. Bio je dirigent Berlinske filharmonije i Bečke državne opere.

1997. Umro američki pisac Allen Ginsberg. Njegova zbirka poezije “Urlik i druge pjesme” (1956) smatra se najznačajnijim djelom bitničkog pokreta pedesetih godina 20. stoljeća.

2005. Umro Saul Bellow, dobitnik Nobelove nagrade za književnost i jedan od najznačajnijih američkih pisaca poslije Drugog svjetskog rata.

2008. Umro američki glumac Charlton Heston, dobitnik Oscara 1959. za ulogu u filmu “Ben Hur”. Slavu je stekao igrajući Mojsija u filmu “Deset zapovijesti”. Bio je poznat i kao aktivista za ljudska prava.